Excel Formül Tarifleri

İhtiyaca göre doğru formülü seçin.

“Hangi formülü kullanmalıyım?” sorusuna örnekli cevaplar. Toplama, arama, veri temizliği, dinamik listeler ve tarih hesapları için pratik formül reçetelerini inceleyin.

Dil notu: Sayfada önce Türkçe Excel formülü, detay bölümünde ise İngilizce Excel karşılığı verilir. Türkçe Excel çoğunlukla argüman ayırıcı olarak noktalı virgül ;, İngilizce Excel ise virgül , kullanır.

12

Formül Tarifi

8

Kategori

Ezber değil, kullanım senaryosu.

Formülü sadece adıyla değil, hangi problemde ve hangi dikkat noktalarıyla kullanacağınızı görerek öğrenin.

12 formül tarifi gösteriliyor.

Temel Toplama ve Sayma

Belirli kritere göre toplam almak

Bir listedeki satış, tutar veya miktarları tek bir koşula göre toplamak istiyorsunuz.

Önerilen formül

=ETOPLA(A:A;"İstanbul";C:C)

İngilizce Excel karşılığı

=SUMIF(A:A,"İstanbul",C:C)

Örnek senaryo

A sütununda şehir, B sütununda ay, C sütununda satış tutarı varsa İstanbul satışlarının toplamını hesaplayabilirsiniz.

Nasıl kurulur?

  1. Kriter sütununu belirleyin.
  2. Aranacak kriteri yazın veya bir hücreye bağlayın.
  3. Toplanacak sütunu seçin.
  4. Birden fazla koşul varsa ÇOKETOPLA kullanın.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Kriter sütunu ile toplam sütunu aynı satır düzeninde olmalıdır.
  • Metin kriterlerinde yazım farkı sonucu etkiler.
  • Tüm sütun seçimi pratik olsa da büyük dosyalarda performansı etkileyebilir.

Alternatif / ileri yaklaşım

=ÇOKETOPLA(C:C;A:A;"İstanbul";B:B;"Ocak")

İngilizce Excel karşılığı

=SUMIFS(C:C,A:A,"İstanbul",B:B,"Ocak")
Temel Toplama ve Sayma

Birden fazla kritere göre saymak

Listedeki kayıtların kaç tanesinin belirli koşulları sağladığını bulmak istiyorsunuz.

Önerilen formül

=EĞERSAY(A:A;"Tamamlandı")

İngilizce Excel karşılığı

=COUNTIF(A:A,"Tamamlandı")

Örnek senaryo

Durumu tamamlandı olan kayıtları veya hem tamamlandı hem de yüksek öncelikli kayıtları sayabilirsiniz.

Nasıl kurulur?

  1. Sayılacak koşulun bulunduğu sütunu belirleyin.
  2. Tek koşul için EĞERSAY kullanın.
  3. Birden fazla koşul varsa ÇOKEĞERSAY kullanın.
  4. Kriterleri hücreye bağlayarak formülü esnek hale getirin.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Boşluk ve yazım farkları sayım sonucunu değiştirebilir.
  • Tarih kriterlerinde tarihleri doğrudan metin gibi yazmak yerine hücre başvurusu kullanmak daha güvenlidir.

Alternatif / ileri yaklaşım

=ÇOKEĞERSAY(A:A;"Tamamlandı";B:B;"Yüksek")

İngilizce Excel karşılığı

=COUNTIFS(A:A,"Tamamlandı",B:B,"Yüksek")
Temel Arama ve Eşleştirme

Tablodan bilgi getirmek

Bir kod, ad veya ID üzerinden başka bir tablodan ilgili bilgiyi çekmek istiyorsunuz.

Önerilen formül

=DÜŞEYARA(A2;ÜrünTablosu;3;0)

İngilizce Excel karşılığı

=VLOOKUP(A2,ProductTable,3,FALSE)

Örnek senaryo

Ürün koduna göre ürün adı, fiyat, kategori veya stok bilgisini getirebilirsiniz.

Nasıl kurulur?

  1. Aranacak değeri belirleyin.
  2. Kaynak tablodaki arama sütununu kontrol edin.
  3. Getirilecek sütunu seçin.
  4. Bulunamayan sonuçlar için hata mesajı ekleyin.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • DÜŞEYARA aranan değeri tablonun ilk sütununda arar.
  • Yaklaşık eşleşme istemiyorsanız son argümanı 0 veya YANLIŞ kullanın.
  • Modern Excel kullanıyorsanız ÇAPRAZARA daha esnek ve güvenlidir.

Alternatif / ileri yaklaşım

=ÇAPRAZARA(A2;ÜrünTablosu[Kod];ÜrünTablosu[Fiyat];"Bulunamadı")

İngilizce Excel karşılığı

=XLOOKUP(A2,ProductTable[Code],ProductTable[Price],"Not found")
Microsoft 365 Dinamik Diziler

Listeden benzersiz değerleri çıkarmak

Tekrarlanan değerleri tekilleştirip temiz bir liste oluşturmak istiyorsunuz.

Önerilen formül

=BENZERSİZ(A2:A100)

İngilizce Excel karşılığı

=UNIQUE(A2:A100)

Örnek senaryo

Satış listesindeki şehirleri, müşteri adlarını veya ürün kategorilerini tekil listeye çevirebilirsiniz.

Nasıl kurulur?

  1. Tekilleştirilecek aralığı seçin.
  2. BENZERSİZ işlevini kullanın.
  3. Sonucu alfabetik görmek için SIRALA ile birleştirin.
  4. Taşma alanının boş olduğundan emin olun.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Sonuçlar dinamik dizi olarak taşar.
  • Taşma alanında dolu hücre varsa #TAŞMA! hatası oluşabilir.
  • Veride gereksiz boşluk varsa aynı görünen değerler ayrı kabul edilebilir.

Alternatif / ileri yaklaşım

=SIRALA(BENZERSİZ(A2:A100))

İngilizce Excel karşılığı

=SORT(UNIQUE(A2:A100))
Microsoft 365 Dinamik Diziler

Koşula göre liste filtrelemek

Bir tablodan sadece belirli koşulu sağlayan satırları ayrı bir alana almak istiyorsunuz.

Önerilen formül

=FİLTRE(A2:D100;B2:B100="İstanbul";"Sonuç yok")

İngilizce Excel karşılığı

=FILTER(A2:D100,B2:B100="İstanbul","No results")

Örnek senaryo

Sadece İstanbul satışlarını veya tutarı 1000’den büyük olan kayıtları ayrı listeleyebilirsiniz.

Nasıl kurulur?

  1. Filtrelenecek ana tablo aralığını seçin.
  2. Koşul sütununu ve koşulu belirleyin.
  3. Boş sonuç ihtimaline karşı üçüncü argümanı ekleyin.
  4. Birden fazla koşulda çarpma işareti VE mantığı gibi çalışabilir.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • FİLTRE Microsoft 365 dinamik dizi işlevlerindendir.
  • Sonuç alanı boş olmalıdır.
  • Boş sonuç değeri yazılmazsa #HESAP! hatası görülebilir.

Alternatif / ileri yaklaşım

=FİLTRE(A2:D100;(B2:B100="İstanbul")*(C2:C100>1000);"Sonuç yok")

İngilizce Excel karşılığı

=FILTER(A2:D100,(B2:B100="İstanbul")*(C2:C100>1000),"No results")
Microsoft 365 Metin İşlemleri

Metni belirli ayırıcıya göre parçalamak

Ad soyad, kod, e-posta veya tireyle ayrılmış metinleri sütunlara ayırmak istiyorsunuz.

Önerilen formül

=METİNBÖL(A2;" ")

İngilizce Excel karşılığı

=TEXTSPLIT(A2," ")

Örnek senaryo

“Mustafa Şişman” bilgisini ad ve soyad olarak iki sütuna ayırabilirsiniz.

Nasıl kurulur?

  1. Metni hangi karakterin ayırdığını belirleyin.
  2. METİNBÖL işlevinde ayırıcıyı yazın.
  3. Sonuçların taşacağı alanı boş bırakın.
  4. Eski Excel sürümleri için SOLDAN, SAĞDAN ve BUL kombinasyonlarını kullanın.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Ayırıcı her satırda aynı değilse sonuçlar tutarsız olabilir.
  • Birden fazla boşluk varsa önce KIRP kullanmak iyi olur.
  • METİNBÖL Microsoft 365 işlevlerindendir.

Alternatif / ileri yaklaşım

=METİNBÖL(A2;"-")

İngilizce Excel karşılığı

=TEXTSPLIT(A2,"-")
Temel Veri Temizliği

Boşlukları ve görünmeyen karakterleri temizlemek

Aynı gibi görünen değerlerin eşleşmemesi veya arama formüllerinin sonuç bulamaması sorununu çözmek istiyorsunuz.

Önerilen formül

=KIRP(A2)

İngilizce Excel karşılığı

=TRIM(A2)

Örnek senaryo

Başında/sonunda boşluk olan müşteri kodlarını veya dış sistemden gelen kirli metinleri temizleyebilirsiniz.

Nasıl kurulur?

  1. Kirli verinin olduğu hücreyi belirleyin.
  2. Önce TEMİZ ile yazdırılamayan karakterleri kaldırın.
  3. Sonra KIRP ile fazla boşlukları temizleyin.
  4. Sonucu değer olarak yapıştırarak kaynak veriyi güncelleyin.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • TEMİZ her özel karakteri kaldırmayabilir.
  • Web kaynaklı verilerde CHAR(160) gibi farklı boşluk karakterleri olabilir.
  • Temizlenen sonuçları kullanırken eski kirli sütuna bağlı formülleri güncellemeyi unutmayın.

Alternatif / ileri yaklaşım

=KIRP(TEMİZ(A2))

İngilizce Excel karşılığı

=TRIM(CLEAN(A2))
Temel Tarih ve Zaman

Tarihe göre ay, yıl veya gün bilgisi çıkarmak

Bir tarih sütunundan ay, yıl veya gün bazında raporlama yapmak istiyorsunuz.

Önerilen formül

=AY(A2)

İngilizce Excel karşılığı

=MONTH(A2)

Örnek senaryo

Satış tarihinden ay adını çıkararak aylık rapor veya pivot tablo hazırlayabilirsiniz.

Nasıl kurulur?

  1. Tarih hücresinin gerçek tarih olduğundan emin olun.
  2. Ay numarası için AY, yıl için YIL kullanın.
  3. Ay adını metin olarak göstermek için METNEÇEVİR kullanın.
  4. Raporlama için yardımcı sütun oluşturun.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Tarih gibi görünen metinler AY/YIL işlevlerinde hata verebilir.
  • Bölgesel tarih formatları farklı sistemlerde karışabilir.
  • PivotTable’da gruplama yapılacaksa tarihlerin gerçek tarih formatında olması önemlidir.

Alternatif / ileri yaklaşım

=METNEÇEVİR(A2;"mmmm yyyy")

İngilizce Excel karşılığı

=TEXT(A2,"mmmm yyyy")
Orta Tarih ve Zaman

Hafta sonu ve tatilleri dikkate alarak iş günü hesaplamak

İki tarih arasındaki gerçek çalışma gününü hesaplamak istiyorsunuz.

Önerilen formül

=TAMİŞGÜNÜ(A2;B2)

İngilizce Excel karşılığı

=NETWORKDAYS(A2,B2)

Örnek senaryo

Proje başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki çalışma günü sayısını hesaplayabilirsiniz.

Nasıl kurulur?

  1. Başlangıç ve bitiş tarihlerini belirleyin.
  2. TAMİŞGÜNÜ ile iki tarih arasındaki iş günlerini bulun.
  3. Tatil günleri için ayrı bir tatil listesi oluşturun.
  4. Tatil listesini üçüncü argüman olarak ekleyin.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Tatil listesi gerçek tarih değerlerinden oluşmalıdır.
  • Hafta sonu düzeni farklıysa TAMİŞGÜNÜ.ULUSL kullanmak gerekebilir.
  • Başlangıç ve bitiş tarihinin dahil edilme mantığını test edin.

Alternatif / ileri yaklaşım

=TAMİŞGÜNÜ(A2;B2;TatilListesi)

İngilizce Excel karşılığı

=NETWORKDAYS(A2,B2,HolidayList)
Temel Mantıksal Formüller

Koşula göre farklı sonuç döndürmek

Bir değere göre “Geçti/Kaldı”, “Riskli/Normal” veya benzeri sonuçlar üretmek istiyorsunuz.

Önerilen formül

=EĞER(A2>=50;"Geçti";"Kaldı")

İngilizce Excel karşılığı

=IF(A2>=50,"Passed","Failed")

Örnek senaryo

Sınav puanına göre başarı durumu veya satış tutarına göre hedef durumu oluşturabilirsiniz.

Nasıl kurulur?

  1. Kontrol edilecek koşulu belirleyin.
  2. Koşul doğruysa dönecek sonucu yazın.
  3. Koşul yanlışsa dönecek sonucu yazın.
  4. Birden fazla durum varsa ÇOKEĞER kullanın.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • İç içe EĞER formülleri karmaşıklaşabilir.
  • Metin sonuçları çift tırnak içinde yazılmalıdır.
  • Koşulların sırası sonucu etkileyebilir.

Alternatif / ileri yaklaşım

=ÇOKEĞER(A2>=85;"Çok İyi";A2>=50;"Geçti";A2<50;"Kaldı")

İngilizce Excel karşılığı

=IFS(A2>=85,"Very Good",A2>=50,"Passed",A2<50,"Failed")
Temel Hata Kontrolü

Hata yerine anlaşılır mesaj göstermek

Kullanıcıya #YOK, #BÖL/0! gibi teknik hata mesajları yerine daha temiz bir sonuç göstermek istiyorsunuz.

Önerilen formül

=EĞERHATA(A2/B2;"Hesaplanamaz")

İngilizce Excel karşılığı

=IFERROR(A2/B2,"Cannot calculate")

Örnek senaryo

Rapor ekranında teknik hata yerine “Bulunamadı” veya “Hesaplanamaz” gibi daha anlaşılır mesajlar gösterebilirsiniz.

Nasıl kurulur?

  1. Hata üretme ihtimali olan formülü belirleyin.
  2. Formülü EĞERHATA içine alın.
  3. Hata durumunda gösterilecek mesajı yazın.
  4. Arama formüllerinde sadece #YOK hatasını yakalamak için EĞERYOKSA kullanın.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • EĞERHATA tüm hataları gizler; gerçek problemi saklayabilir.
  • Kritik hesaplarda hatayı tamamen gizlemek yerine kontrol etmek daha güvenlidir.
  • Arama hataları için EĞERYOKSA daha hedefli bir seçenektir.

Alternatif / ileri yaklaşım

=EĞERYOKSA(DÜŞEYARA(A2;Tablo1;2;0);"Bulunamadı")

İngilizce Excel karşılığı

=IFNA(VLOOKUP(A2,Table1,2,FALSE),"Not found")
Orta Arama ve Eşleştirme

Son dolu satırı veya son değeri bulmak

Bir sütundaki en son girilen değeri veya son dolu satırı bulmak istiyorsunuz.

Önerilen formül

=ARA(2;1/(A:A<>"");A:A)

İngilizce Excel karşılığı

=LOOKUP(2,1/(A:A<>""),A:A)

Örnek senaryo

Günlük veri girişi yapılan bir listede en son kayıt tarihini veya son müşteri adını çekebilirsiniz.

Nasıl kurulur?

  1. Kontrol edilecek sütunu belirleyin.
  2. Boş olmayan hücreleri test edin.
  3. Sondan arama yapan formül kullanın.
  4. Performans için tüm sütun yerine makul aralık seçin.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Tüm sütun kullanımı büyük dosyalarda yavaşlatabilir.
  • Formül boş gibi görünen ama içinde formül olan hücreleri dolu kabul edebilir.
  • ARA burada metin içi arama değil, İngilizce LOOKUP karşılığı olan eski arama işlevidir.
  • METİN içinde karakter aramak istiyorsanız MBUL / SEARCH veya BUL / FIND kullanılır.
  • Modern Excel’de ÇAPRAZARA sondan arama özelliğiyle daha okunaklıdır.

Alternatif / ileri yaklaşım

=ÇAPRAZARA(2;1/(A:A<>"");A:A;;0;-1)

İngilizce Excel karşılığı

=XLOOKUP(2,1/(A:A<>""),A:A,,0,-1)

Formülün arkasındaki işlev mantığını da görmek ister misiniz?

Bir tarifi uyguladıktan sonra, kullanılan işlevin mantığını adım adım incelemek için işlev kütüphanesindeki görsel rehberlere geçebilirsiniz.