Excel Pratik Logo
5 dk okuma 29.11.2025

Excel'de Veri Modeli Oluşturma ve Birden Fazla Tabloyu İlişkilendirme

Excel'de genellikle tek bir büyük tabloda (Flat Table) çalışırız. Ancak gerçek hayat verileri, farklı Excel sayfalarında veya ayrı veri kaynaklarında bulunur (Örn: "Ürünler" tablosu, "Satışlar" tablosu, "Müşteriler" tablosu). Bu tabloları DÜŞEYARA (VLOOKUP) fonksiyonu ile birleştirmek, dosya boyutunu artırır ve karmaşıklığa yol açar. Veri Modeli ise bu sorunu çözerek, farklı Excel Tablolarını sanal ortamda birbirine bağlamanı sağlar.

 

Önemli Not: Bu işlemi yapabilmek ve Veri Modeli'ni yönetebilmek için Power Pivot eklentisine ihtiyacın var. Microsoft 365, Office Professional Plus ve Standalone Excel 2013/2016/2019/2021 sürümlerinde bu eklenti mevcuttur, ancak varsayılan olarak kapalıdır. Eğer üst menüde Power Pivot Sekmesi ni görmüyorsan, Adım 4'e geçmeden önce bu eklentiyi aktifleştirmelisin.

 

Bu rehber, sana bu tabloları nasıl ilişkilendireceğini ve ilişkili verileri tek bir yerden analiz eden güçlü Pivot Tabloları nasıl oluşturacağını gösterecek. Bu, Pivot Tablo kullanma becerini çok ileri bir seviyeye taşıyacak ve özellikle milyonlarca satırlık veriyle çalışmaya başlamadan önce atman gereken en kritik adım.

Bu Rehberde Neler Var?

1

Veri Kaynaklarını Excel Tablosuna Dönüştür

İlişkilendirmek istediğin her bir veri setinin (Örn: "Tedarikçiler Listesi", "Envanter Kaydı") ayrı bir Excel sayfasında bulunduğundan ve her birinin CTRL + L kısayolu kullanılarak resmi bir Excel Tablosuna dönüştürüldüğünden emin ol. Her tablonun benzersiz bir adının olduğundan emin ol. 

2

Tablolar Arasındaki Ortak Alanı Belirle

İlişki kurmak için her iki tabloda da ortak ve benzersiz değerler içeren bir sütun olmalıdır. Örneğin, "Tedarikçiler Listesi" tablosunda Tedarikçi_ID ve "Envanter Kaydı" tablosunda da Tedarikçi_ID sütunu olmalıdır. Bu sütun, tabloları birbirine bağlayan anahtar görevi görür.

3

Pivot Tabloyu Başlatırken Modeli Aktifleştir

Yeni bir Pivot Tablo oluşturmak için Ekle sekmesine git ve PivotTable düğmesine tıkla. Açılan pencerede veri kaynağı olarak ilişkilendirmek istediğin tablolardan herhangi birini seç (Örn: Envanter Tablosu). En önemlisi, pencerenin altındaki Bu veriyi Veri Modeline Ekle (Add this data to the Data Model) onay kutusunu işaretle.

4

Veri Modeli Görünümünü Aç (Power Pivot)

Pivot Tablon oluşturulduktan sonra, Excel'in üst menüsünde (veya Office 365'te etkinleştirmen gereken Power Pivot sekmesinde) Veri sekmesine git. Veri Araçları grubunda bulunan İlişkiler (Relationships) düğmesine tıkla veya Power Pivot sekmesini etkinleştirdiysen Yönet (Manage) düğmesine tıkla. Bu, Power Pivot Veri Modeli penceresini açacaktır.

5

İlişki Oluşturma Penceresini Aç

İlişkiler penceresinde Yeni (New) düğmesine tıkla. Bu pencere, iki tablonun ortak alanını belirlemeni sağlar.

6

Tabloları ve Ortak Sütunları Tanımla

İlişki Oluştur penceresinde aşağıdaki ayarları yap:

 

Tablo (Table): Birinci tabloyu seç (Örn: Tedarikçiler Listesi).

 

Sütun (Column): Bu tablodaki ortak anahtar sütunu seç (Örn: Tedarikçi_ID).

 

İlgili Tablo (Related Table): İkinci tabloyu seç (Örn: Envanter Kaydı).

 

İlgili Sütun (Related Column): İkinci tablodaki ortak anahtar sütunu seç (Örn: Tedarikçi_ID). Tamam'a tıkla. Artık iki tablon arasında sanal bir ilişki kurulmuştur.

7

Pivot Tabloyu İlişkili Veriyle Kullan

Excel'e geri dön ve Pivot Tablo Alanları listesine bak. Üst kısımda Tümü (All) veya Etkin (Active) sekmelerine tıkladığında, ilişkilendirdiğin her iki tablonun alanlarını da göreceksin. Artık Tedarikçiler Listesi tablosundan Tedarikçi Adını satırlara, Envanter Kaydı tablosundan Stok Miktarını değerlere sürükleyebilir ve ikisi arasında DÜŞEYARA yapmadan bir rapor oluşturabilirsin.

Sonuç ve İpuçları

Excel'de Veri Modeli oluşturarak birden fazla tabloyu başarılı bir şekilde ilişkilendirdin. Bu, DÜŞEYARA ve diğer birleştirme formüllerinin yerini alan, büyük veri setlerinde bile hızlı çalışan, güçlü bir tekniktir. Bu beceri, veri görselleştirme ve karmaşık raporlama için Pivot Tabloların gerçek potansiyelini ortaya çıkarır.

 

Bire Çok İlişki (One-to-Many): İlişkinin temel mantığı, birincil tabloda (Örn: Tedarikçiler Listesi) anahtar sütunun benzersiz olması (Bire Bir) ve ikinci tabloda (Örn: Envanter Kaydı) bu anahtarın tekrarlanabilmesi (Çoğa) gerekir.

 

DAX Fonksiyonlarına Geçiş: İlişkilendirme yapıldıktan sonra, Power Pivot sekmesindeki DAX (Data Analysis Expressions) dilini kullanarak (Örn: CALCULATE, SUMX, RELATED) bu ilişki üzerinden çok daha karmaşık ve güçlü hesaplamalar yapabilirsin.

 

İlişkiler Görünümü: Power Pivot penceresinde Diyagram Görünümü (Diagram View)'ne geçerek, oluşturduğun tablolar arasındaki tüm ilişkileri görsel bir şema üzerinde oklar yardımıyla görebilirsin. Bu, karmaşık modelleri anlamayı kolaylaştırır.

Link kopyalandı!